Op deze pagina delen verschillende mensen hun doe-het-zelf tips voor een meer ecologische levensstijl. Van mobiliteitstips tot recepten voor schoonmaakproducten of zelfgemaakte yoghurt , tot interessante weetjes over producten die je in de winkel koopt. Zelf een ervaring die je wil delen? Een vraag of opmerking? Geef gerust een seintje!

1. Vloeibaar afwasmiddel maken (Laura Van Vooren)

Omdat een klassiek afwasmiddel vol met giftige stoffen zit (op het flesje dreft staat bijvoorbeeld: “schadelijk voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen”), loont het de moeite uit te kijken naar andere opties. De gekende producten van Ecover vormen bijvoorbeeld een goed alternatief: ze zijn met name gemaakt van biologisch afbreekbare ingrediënten, vaak in grotere flessen of bidons te vinden, en grotendeels verpakt in gerecycled plastic. Een grote sprong vooruit dus. Maar je kan natuurlijk ook gewoon zelf je afwasmiddel maken en zo plastic afval volledig uitsluiten, en dat probeer ik sinds kort.

In mijn eerste poging heb ik twee eetlepels sodakristallen en één eetlepel natriumbicarbonaat opgelost in één liter water. Een klein scheutje van dit mengsel per vaatwasbeurt volstaat. Sodakristallen reinigen en ontvetten, en de vaat is schoon. Alleen was het erg wennen, want het mengsel is heel erg dun, schuimt niet en is kleurloos. Op die manier lijkt het alsof je enkel met water aan het afwassen bent. Daarom heb ik de na eerste keer ook 1 eetlepel gewoon afwasmiddel toegevoegd aan het mengsel. Voor mij werkt dat veel beter! Het water schuimt een klein beetje en ook het uitzicht en de geur doen nog wat denken aan het afwasmiddel dat ik gewend was.

Ik gebruik dit mengsel trouwens ook in de vaatwasmachine en het werkt perfect!

Sodakristallen en bicarbonaat (bakpoeder) kan je gewoon kopen in de supermarkt. Bicarbonaat kan je ook kopen in sommige verpakkingsvrije winkels (vb. Ohne in Gent).

 

2. De wondere wereld van kokosolie… of toch niet? (Lies Geerolf & Bert Reubens)

Kokosolie of kokosvet kun je voor tal van toepassingen gebruiken, en net daarom is het één van de favoriete producten van Lies. Reden te meer om er een tekstje over te schrijven voor deze rubriek… Maar bij het schrijven van dit artikeltje en tijdens het opzoekwerk dat er mee gepaard ging, bleek het verhaal plots niet meer zo puur en glimmend te zijn, en kwamen de vragen en bedenkingen… We delen hier die zoektocht en dilemma’s.…

De wondere wereld van kokosolie?

Lies: “Met kokosolie en –vet kan je echt vet veel doen. Je kan er bijvoorbeeld mee koken. De gezondheidsclaims lopen uiteen, maar vaak wordt beweerd dat het vooral gezonde vetten bevat die niet door je lichaam worden opgeslagen als vet maar meteen naar je lever worden vervoerd om daar te worden omgezet in energie. De kokosolie zou heel gemakkelijk te verteren zijn voor je lichaam dus ook goed voor mensen met een zwakke spijsvertering. Maar anderzijds wordt ook gesteld dat kokosolie veel verzadigde vetten bevat en je het dus best met mate consumeert…

Daarnaast is kokosvet een zalig middel om je huid en haar gezond, zacht en stralend te houden.

Je kan het onder andere gebruiken als voedend haarmasker dat je haar weer doet glanzen of je er mee insmeren waardoor je een zijdezacht velletje krijgt.

Kokosvet wordt vloeibaar bij een temperatuur van ca.25 graden. Je kan het dus laten smelten in je handen of de haardroger even je haren laten warmblazen zodat het smelt wanneer je het aanbrengt. Ook kan je het vermengen met grof zeezout en een paar druppels etherische olie van citroen en je heb een perfecte body scrub! De geurcombinatie van kokos en citroen vind ik echt zalig!

Ik gebruik het ook in mijn zelfgemaakte tandpasta omdat het een antibacteriële werking heeft en je tandvlees verzorgt. Voor het zelf maken van tandpasta heb je eigenlijk maar een drietal ingrediënten nodig: kokosolie, natriumbicarbonaat of baking soda (natuurlijk zacht schuurmiddel), etherische olie (munt of pepermunt) en druppels stevia (optioneel) om de zoute smaak van natriumbicarbonaat te neutraliseren.

Het werkt ook ideaal als ontschminker, ja ja… zelf bij waterproof mascara! Het enige nadeel is dat het wel wat vettig is… maar tegelijkertijd verzorgt het ook je wimpers 😉

Ik las onlangs dat je kokosolie ook kan gebruiken als o.a deodorant, natuurlijke zonnebescherming (SPF 8), nagelriemverzorging en nog voor zoveel meer…fantastisch toch? Of niet?”

De illusie doorprikt? De keerzijde van de medaille

Maar is kokosolie nu echt zo’n wondermiddel? Uitgebreid opzoekwerk hebben we nog niet verricht, maar een snelle kritische zoektocht brengt toch meteen een ietwat minder rooskleurig verhaal aan het licht…

Lies: “Wat bijvoorbeeld niet onbelangrijk is om te weten… Onlangs kocht ik ontgeurde kokosolie en achteraf (bij het schrijven van dit artikel en wat opzoekwerk 😉) bleek dat toch niet zo’n goede keuze te zijn. Dit omdat in het proces van ontgeuren vitaminen, mineralen en antioxidanten verloren gaan. Ontgeuren met stoom is minst schadelijk maar boet toch in aan kwaliteit.

En dat is spijtig genoeg niet alles…

Door het opzoekwerk kwam ik onder meer terecht op de site van Monique van der Vloed. Zij heeft onderzoek gedaan naar de kwaliteit van kokosolie. Daar haalt ze aan dat door de massaproductie de kwaliteit van kokosolie enorm is gedaald. Afhankelijk van de producent kunnen door de vele bewerkingen vaak heel veel voedingsstoffen verloren gaan. Ook wordt er vaak gewerkt met oude, rotte en vervuilde kokosnoten (=afval) dan met jonge kokosnoten om massaproductie te kunnen leveren.

Er bestaat blijkbaar ook geen wetgeving op de productie van kokosolie waardoor producenten vanalles claimen op hun etiketten terwijl de echte nuttige informatie achterwege blijft zoals naam plantage, toevoeging andere oliën en aroma’s…

Normaal gezien heeft kokosolie op het einde van zijn rit een bruine, grauwe waas. Maar de meeste verkochte kokosolie heeft een spierwitte kleur … pure marketing. Dit wil dus zeggen dat het ontkleurt wordt. Dit verkleuren gebeurt onder een grote verhitting, wat ervoor zorgt dat alle voedingswaarden zo goed als volledig verdwijnen.

De structuur zou ook glad moeten zijn, brokkelt de kokosolie dan is hij bewerkt.

De prijs zegt bovendien ook niet altijd iets over de kwaliteit. Er wordt veel gespeeld met prijzen om concurrentie voor te zijn.

En dan hebben we nog niet gesproken over de werkomstandigheden…

De beste merken die uit Monique haar onderzoek kwamen zijn oa: The White Pearl , Royal Green en Amanprana. Wil je er meer over lezen ga dan naar: https://moniquevandervloed.nl/echte-verhalen-kokosolie/,

Mijn voorkeur gaat uit naar “The White Pearl” kokosolie. Deze wordt ambachtelijk gemaakt in Sri Lanka. Het wordt gerund door een Nederlands koppel en hun missie is het realiseren van projecten en werkgelegenheid na de tsunami.

Deze zal je niet vinden in de winkels in België maar kan je wel bestellen op hun site: http://kokosoliesrilanka.nl/info/

En o ja: als je dan toch kokosolie koopt, doe dat dan misschien in een glazen en niet in een plastic pot…”

Conclusie? Wissel af, wees kritisch, koop bio en fair trade

Bert: “Is kokosolie nu gezond of niet? En kan je er van uitgaan dat het een duurzame keuze is? Zoals zo vaak, is het antwoord daarop niet eenvoudig. Je vindt evenveel positieve als negatieve berichten hierover, en veel hangt af van waarmee je kokosolie vergelijkt als alternatief.

Besef in elk geval dat de teelt van de kokosnoot een middel- tot hoge milieu- en klimaatbelasting heeft. Vooral bestrijdingsmiddelen en de ontbossing die vaak samen gaat met het opzetten van kokospalmplantages belasten het milieu. Mangrovebossen moeten het vaakste plaats maken voor plantages. Diverse larven, kevers en mijten kunnen als plaag in de plantages voorkomen en bestreden worden met bestrijdingsmiddelen.

Het watergebruik van de kokospalmteelt is hoog. Het is hoger dan van oliegewassen gemiddeld, maar doorgaans lager dan olijf-, zonnebloem-, pinda- en lijnzaadolie.

Koop in elk geval bio en fair trade, dan reduceer je al sterk de mogelijk negatieve impact.

Het ontwikkelen van een duurzame levensstijl is echt een proces met vallen en opstaan, en de soms moeizame zoektocht naar betrouwbare informatie maakt het er niet makkelijker op. Het bewust worden op zich is sowieso al een stap in de goede richting en samen kunnen we elkaar hierin helpen! Wees vooral kritisch bij wat je leest en hoort, en stel je de vraag wat de (zakelijke) belangen zijn van degene die je informatie verschaft. Gebruik steeds je gezond verstand en varieer dus in je voeding en je vetten.

En besef in elk geval: ook kokos is geen wondermiddel waar alleen maar een positief verhaal aan vasthangt.”

Wil je nog meer lezen over kokosolie en de meningen erover? Dit kan je misschien inspireren:

https://www.onegreenplanet.org/environment/is-your-obsession-with-coconuts-harming-the-environment/

https://www.nrc.nl/nieuws/2016/07/09/die-kokosolie-is-echt-niet-zo-duurzaam-3168860-a1509779

https://gezondheidenvoeding.nl/voeding/vetten/kokosvet-gezond-nee-zegt-het-voedingscentrum-ja-zeggen-velen-andere/

https://rinekedijkinga.nl/veelgestelde-vragen/kokosolie,-gezond-of-ongezond.html

https://www.eoswetenschap.eu/voeding/hoe-duurzaam-kokosmelk

kokosolie

 

3. Voorbereid naar de supermarkt (Lien Vansteenbrugge)

Je kent het wel: je zoekt naar de niet verpakte appels, wortelen, champignons, … maar beseft dan dat het wel heel onhandig wordt als je die allemaal los in je karretje legt.  En zo sta je toch weer een plastic zakje van het rolletje te scheuren.  Op de markt hebben de handelaars meestal wel papieren zakjes klaarliggen, maar ook die belanden uiteindelijk in de papierbak.

Herbruikbare en wasbare tasjes zijn de oplossing.

Leg er enkele in de auto, of nog beter, in de fietstas of in de grotere herbruikbare boodschappentas en je bespaart meteen een hoop verpakkingsmateriaal.  De exemplaren die je op de foto’s hieronder ziet, zijn gehaakt met restjes katoengaren.  Je kan ook aan de slag met een lap oude stof, maar voor degene die minder handig zijn met brei- of haakwerk, kan je ze ook op meer en meer plaatsen aankopen.  Af en toe eens mee in de was, en je kan een leven lang die plastic zakjes aan de kant laten liggen.  Bovendien zien ze er veel leuker uit.

Wil je supermarkten nog een extra duwtje in de rug geven? Haal je groenten en fruit uit de verpakking, steek ze in je eigen tasje en laat het plastic achter in de winkel.  Zo kan je hen motiveren om er zélf ook meer werk van te maken.

 

 

4. Biogroentjes in een plastic jasje? (Laura Van Vooren)

In de meeste supermarkten zijn biologische groenten en fruit vaak in plastic verpakt, in tegenstelling tot hun niet-biologische tegenhanger. Dit zie je bijvoorbeeld bij komkommers, tomaten, bananen etc. Als consument moet je hier dus kiezen tussen of minder plastic of biologische producten kopen. Terwijl veel mensen hiertussen toch niet willen kiezen?

Waarom extra verpakken?

De belangrijkste reden om biologische groenten en fruit extra te verpakken is omdat er geen verwarring mag ontstaan over de oorsprong van het product: niet-biologische producten mogen niet vermengd geraken met biologische producten. Op die manier wordt aan de consument gegarandeerd dat het product dat hij/zij koopt, effectief biologisch is. Omdat er nu eenmaal minder biologische producten worden verkocht, is het logischer om dus de biologische producten extra te verpakken. Een andere reden is dat biologische producten vaak duurder zijn dan niet-biologische producten maar er wel hetzelfde uitzien. Bij afwegen van de producten die in bulk verkocht worden, kan er al dan niet opzettelijk een verkeerde prijs toegekend worden aan de producten door ze te identificeren als niet-biologisch.

Ik wil niet kiezen

Er wringt hier dus nog iets… Hoe lossen we dit op? Meer winkels met alleen maar biologische producten, waar er dus geen risico op verwarring of een verkeerde prijszetting? In grotere steden kan je die al vinden, maar is dat haalbaar in kleinere gemeentes?

Anderzijds bestaan er andere kanalen, vaak met korte keten. Denk aan lokale boerenmarkten, voedselteams of concepten zoals dat van Lokaalmarkt of zero waste winkels (binnenkort hopelijk ook in Tielt… ;)). Die initiatieven gaan doorgaans gepaard met heel wat minder verpakking.

En er wordt ook op andere manieren nagedacht over oplossingen. Zo bestaat er bijvoorbeeld het ‘natural branding’ waarbij er met een laser een merkteken wordt aangebracht op de producten[1]. Delhaize heeft hier in België al mee geëxperimenteerd, maar voorlopig enkel op harde producten zoals pompoenen. De reden hiervoor is dat men vreest dat dit bij zachte producten zoals tomaten schade zou kunnen toebrengen. Daarvoor bestaat er dus nog geen oplossing…

Maar misschien kan er ook wel gewerkt worden met biologisch afbreekbare plastic of met composteerbare stickers? Voor een sector als de biologische landbouw, waarin duurzaamheid centraal staat, is dit in mijn ogen een belangrijke speerpunt en ik heb alvast een briefje gepost in de ideeënbus van “mijn” Delhaize!

56332544_1151011928413710_3936038274937651200_n.jpg

[1] https://sustainablehuman.minds.com/blog/view/670102405207040016?fbclid=IwAR38HnnaUZv5UEbr8poRMHNjN7zpodzdEZ8e3Z4i208V1-x_9hPkOb24vrI

 

5. Wasbare wattenschijfjes (Lies Geerolf)

Voor de dames onder ons die dagelijks hun gezicht reinigen verbruiken we op jaarbasis toch heel wat watjes. Echt duurzaam is kan je dit niet noemen…

Op webshops of winkels kan je vaak al wasbare wattenschijfjes kopen, maar eerlijk gezegd vind ik dit veel geld voor wat het is. Maar het kan ook anders! Waarom niet gewoon zelf maken?

Bij mijn oma vond ik een oud flanellen laken en ik heb die verknipt tot kleine en grotere vierkantjes. Je kan hierbij zelf de grootte bepalen wat ik al een voordeel vind. Zelf ben ik niet zo handig met de naaimachine, maar er is wel altijd iemand in je omgeving die je daarbij kan helpen… Zo heeft mijn tante tot slot de vierkantjes gestikt en voilà klaar!

In plaats van je wattenschijfje in de vuilbak te gooien, gooi je het nu in je wasnetjes ;).

wattenschijfjes

6. Was- & vaatwasmiddel:  ecologisch én goedkoper (Lien Vansteenbrugge)

Kalkaanslag, rode wijnvlekken, aangekoekt vet, … voor alle huishoudelijke kwaaltjes is er wel een magisch product dat u een zorgeloos en perfect huishouden belooft.  Wat de slimme reclamejongens er liever niet bij vertellen, is dat we met zijn allen massaal giftige chemische stoffen in het leidingwater lozen, en dat sporen daarvan ook onvermijdelijk achterblijven op uw servies, kledij of kookpannen.  En dan hebben we het nog niet over de vele plastic bidons en flessen gehad.
Dat kan ook anders…
U hoeft helemaal geen diploma chemie te bezitten om zelf aan de slag te gaan.  U hoeft er ook uw spaarcenten niet voor aan te spreken.  Integendeel, deze middeltjes zijn efficiënt, gemakkelijk én een pak goedkoper.  De ingrediënten vind je gemakkelijk in de plaatselijke drogisterij, natuurwinkel, sommige supermarkten of online.  En hopelijk binnenkort ook in onze verpakkingsarme winkel ‘Bokaal’.
Wasmiddel
Met twee ingrediënten maak je een zacht wasmiddel dat prima werkt voor alle was die genoeg heeft aan een grondige doch milde spoelbeurt.  80 gram geraspte Marseillezeep of zeepvlokken, al dan niet reeds gemengd met wat lavendel of een ander geurtje (biologisch) met 5 liter water laten opkoken en een nacht laten afkoelen.  Je mengsel is nu dik en papperig geworden.  Zet er even de mixer in, en giet over in een lege fles.  Klaar!
Wil je de was heerlijk laten ruiken, voeg dan een tiental druppels etherische olie naar keuze toe bij elke wasbeurt in het vakje voor de wasverzachter.
Wil je je wasmiddel wat extra waskracht geven (witte was of handdoeken bijvoorbeeld), voeg dan 40 gram natriumbicarbonaat (‘baking soda’) toe na het opkoken.
Vaatwaspoeder
Meng 100 gram keukenzout, 100 gram natriumbicarbonaat, 300 gram kristalsoda en 300 gram citroenzuur in een mengschaal.  Voeg er 20 druppels etherische olie van citroen en 20 druppel van eucalyptus aan toe.  Klaar! Een flinke eetlepel per cyclus volstaat.  Gebruik bij voorkeur biologisch vaatwaszout en glansspoelmiddel toe.  Het glansspoelmiddel kan je heel gemakkelijk vervangen door huishoudazijn.

Geef een reactie